Anlamı: «Namazı kılın, zekâtı verin.»
Aile hesaplamaları
Zekât her kişiye kendi malı üzerinden farzdır. Her aile ferdi için ayrı bir hesaplama yapın (örneğin eşinizin altını) ve buradan aralarında geçiş yapın.
| Kişi | Toplam |
|---|
Her kişi kendi malının zekâtını kendi hesaplamasının para birimiyle verir.
Nelere sahipsiniz?
Size uyanları seçin; yalnızca ihtiyacınız olan bölümleri gösterelim. Para zekâtı her zaman gösterilir.
Ayarlar
Altın ve gümüş fiyatları para biriminizde otomatik olarak gelir; bunları kuyumcunuzun fiyatıyla değiştirebilirsiniz. Verileriniz yalnızca cihazınızda saklanır.
Otomatik fiyat, işçilik hariç saf metalin dünya (spot) fiyatıdır; kuyumcunuzun fiyatından biraz farklı olabilir.
Farz zekâtın özeti
| Tür | Zekâta tabi miktar | Farz zekât | Durum |
|---|---|---|---|
| Toplam (para biriminizle) | 0.00 | ||
Zekât tarihi hatırlatıcısı
Zekât yılınızın (havl) dolduğu günü seçin; örneğin malınızın nisaba ulaştığı gün. Hicri yıl dönümünü önümüzdeki on yıl için telefonunuzun takvimine, bir hafta önceden hatırlatmayla ekleriz.
Zekâtın sekiz harcama yeri
﴿إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَارِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَابْنِ السَّبِيلِ﴾ [Tevbe 9:60]Anlamı: Sadakalar (zekâtlar) ancak fakirler, düşkünler, zekât toplamakla görevliler, kalpleri İslam'a ısındırılacak olanlar, köleleri azat etmek, borçlular, Allah yolunda olanlar ve yolda kalmış yolcular içindir.
Para ve ticaret mallarının zekâtı
Net malınız nisaba ulaşır ve üzerinden tam bir hicri yıl geçerse kırkta bir (%2,5). Altın ve gümüş kendi bölümünden otomatik eklenir.
﴿خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيهِم بِهَا﴾ [Tevbe 9:103]Anlamı: Onların mallarından, kendilerini temizleyip arındıracağın bir sadaka al.
Başka para birimlerindeki tutarlar
Günün kuruyla otomatik olarak para biriminize çevrilir.
Borçlarınız
Zekâta tabi olmayanlar (yanlışlıkla hesaba katmamanız için)
Alınmadan önce kıdem tazminatı ve emeklilik birikimi · kiraya verdiğiniz veya oturduğunuz gayrimenkulün değeri (zekât, üzerinden yıl geçen biriktirilmiş kirada) · arabanız, eşyanız ve dükkânda kullandığınız aletler. Ayrıntılar ve fetvalar «Sık sorulanlar» bölümünde.
Altın ve gümüş
Her parçayı veya grubu ayarı ve ağırlığıyla ekleyin. Ağırlık saf metale çevrilir: altın için ağırlık × ayar ÷ 24, gümüş için ÷ 1000. Örnek: 21 ayarda nisap = 97,14 g.
﴿وَالَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلَا يُنفِقُونَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَبَشِّرْهُم بِعَذَابٍ أَلِيمٍ﴾ [Tevbe 9:34]Anlamı: Altın ve gümüşü biriktirip de onları Allah yolunda harcamayanlar var ya, onlara acı bir azabı müjdele.
Tarım ürünleri
Yıl beklenmeden hasatta gerekir; her ürün beş vesk'e ulaşırsa. Masrafsız sulananda onda bir, masrafla sulananda yirmide bir, iki yolla eşit sulananda onda birin dörtte üçü.
﴿وَآتُوا حَقَّهُ يَوْمَ حَصَادِهِ﴾ [En'âm 6:141]Anlamı: Hasat günü de hakkını verin.
Deve, sığır ve koyun
Şartı: hayvanların yılın çoğunda merada otlaması (sâime), üzerlerinden bir yıl geçmesi ve iş hayvanı olmamalarıdır. Satış için beslenen hayvanlar, para bölümünde ticaret malı olarak hesaplanır.
Nisap tablosu
| Tür | Sayı | Gereken |
|---|---|---|
| Deve | 5 – 24 | Her 5 deveye 1 koyun |
| Deve | 25 – 35 | Bintü mahâd (1 yaşında dişi deve) |
| Deve | 36 – 45 | Bintü lebûn (2 yaşında dişi deve) |
| Deve | 46 – 60 | Hıkka (3 yaşında dişi deve) |
| Deve | 61 – 75 | Cez'a (4 yaşında dişi deve) |
| Deve | 76 – 90 | 2 bintü lebûn |
| Deve | 91 – 120 | 2 hıkka |
| Deve | 121 ve üzeri | Her 40'a 1 bintü lebûn, her 50'ye 1 hıkka |
| Sığır | 30 – 39 | Tebî' veya tebîa (1 yaşında buzağı) |
| Sığır | 40 – 59 | Müsinne (2 yaşında inek) |
| Sığır | 60 ve üzeri | Her 30'a 1 tebî', her 40'a 1 müsinne |
| Koyun ve keçi | 40 – 120 | 1 koyun |
| Koyun ve keçi | 121 – 200 | 2 koyun |
| Koyun ve keçi | 201 – 399 | 3 koyun |
| Koyun ve keçi | 400 ve üzeri | Her 100'e 1 koyun |
Define ve madenler
Rikâz (eski zamanlardan kalma gömülü hazine): nisap ve yıl şartı olmadan hemen beşte bir — «Rikâzda beşte bir vardır» (Buhârî ve Müslim). Çıkarılan madenler: nisaba ulaşırsa çıkarıldığında kırkta bir (çoğunluk); Hanefîlere göre beşte bir.
Fıtır sadakası
Geçimini sağladığınız her Müslüman için — küçük ya da büyük, erkek ya da kadın — beldenin temel gıdasından bir sâ'. Bayram namazından önce verilir; bir iki gün önce vermek de caizdir.
Çoğunluk: gıda olarak verilir; Hanefîler kıymetini para olarak vermeyi caiz görür.
Dükkân veya şirketin zekâtı (ticaret malları)
Yıl dolunca satış için tutulan malları satış fiyatıyla (nasıl satıyorsanız toptan veya perakende) değerleyin, nakit ve tahsili umulan müşteri alacaklarını ekleyin, vadesi gelmiş ticari borçları düşün. İşte kullanılan bina, makine, raf ve araçlarda zekât yoktur.
Geçmiş yılların zekâtını kaza etmek
Zekât zamanla düşmez; Müslüman tövbe ederek kaçırdığını öder. Her hicri yıl için, o yıl dolduğunda elinizde olan zekâta tabi malı girin. Malın nisabın altında kaldığı yılda zekât yoktur. Tam tutarı bilmiyorsanız kuvvetli tahmininizle belirleyin.
Not: Bazı âlimlere göre muteber bir görüşe uyarak terk ettiğiniz zekâtı (ziynet zekâtı veya altın nisabıyla hesaplama gibi) kaza etmeniz gerekmez; öğrendiğiniz andan itibaren başlarsınız. «Sık sorulanlar»a bakın.
Oruç fidyesi
Oruca gücü yetmeyen yaşlı ve iyileşme umudu olmayan hasta için: her gün için bir fakiri doyurmak. İbn Bâz ve diğerlerinin fetvası beldenin temel gıdasından yarım sâ' (yaklaşık 1,5 kg), çoğunluğa göre bir müd (yaklaşık 0,75 kg). Para olarak değil, gıda olarak verilir.
Yemin kefareti
Yemin edip bozan kişi on fakiri doyurmak, onları giydirmek veya bir köle azat etmek arasında seçim yapar; buna gücü yetmezse üç gün oruç tutar. Aynı şey hakkında tekrarlanan yemin için bir kefaret yeterlidir. İbn Bâz'a göre para olarak verilmez.
﴿فَكَفَّارَتُهُ إِطْعَامُ عَشَرَةِ مَسَاكِينَ مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ أَوْ كِسْوَتُهُمْ أَوْ تَحْرِيرُ رَقَبَةٍ ۖ فَمَن لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ﴾ [Mâide 5:89]Anlamı: Bunun kefareti, ailenize yedirdiğinizin orta hâlliğinden on fakiri doyurmak, ya da onları giydirmek, ya da bir köle azat etmektir. Bunları bulamayan üç gün oruç tutar.
Fidye ve kefaret zekât değildir; toplam zekâta eklenmez.
Zekât ödemelerinin takibi
Ödediğiniz her tutarı ve kime verdiğinizi kaydedin; ne kadar verdiğinizi ve ne kadar kaldığını bilin. Yıl dolduktan sonra zekâtı mazeretsiz geciktirmek caiz değildir, ancak önceden vermek caizdir.
Sekiz harcama yeri
| Harcama yeri | Verilen |
|---|
﴿إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَارِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَابْنِ السَّبِيلِ﴾ [Tevbe 9:60]Anlamı: Sadakalar (zekâtlar) ancak fakirler, düşkünler, zekât toplamakla görevliler, kalpleri İslam'a ısındırılacak olanlar, köleleri azat etmek, borçlular, Allah yolunda olanlar ve yolda kalmış yolcular içindir.
Sık sorulanlar
Âlimlerin fetvalarından kısa cevaplar, her fetvanın bağlantısıyla.
Aylık maaşımdan biriktirdiklerimin zekâtını nasıl veririm?
En kolay yol: birikiminizin ilk kez nisaba ulaştığı ayı belirleyin. Tam bir hicri yıl geçince elinizdeki bütün paranın zekâtını verin. Son aylarda biriktirdikleriniz peşin verilmiş zekât sayılır; zekâtı peşin vermek caizdir.
Kaynak: IslamQA (160574) — Fetvayı aç (Arapça)
Yıl dolmadan harcadığım maaşta zekât var mı?
Hayır. Maaş, yıl dolana kadar elde kalır ve nisaba ulaşırsa zekâta tabidir; yıl dolmadan harcanan kısımda zekât yoktur.
Kaynak: Şeyh İbn Bâz'ın sitesi — Fetvayı aç (Arapça)
Hisse senetlerinin zekâtını nasıl veririm?
Satış için değil yatırım için tutuluyorsa, kârları nisaba ulaşır ve üzerinden yıl geçerse zekâtı verilir. Alım satım için tutuluyorsa, yıl dolunca piyasa değeri ve kârıyla birlikte zekâtı verilir.
Kaynak: Şeyh İbn Bâz'ın sitesi — Fetvayı aç (Arapça)
Zekâtı hesaplamadan önce borçlarımı düşer miyim?
Bu ihtilaflı bir konudur: çoğunluğa göre borç, miktarınca zekâtı azaltır; Şâfiî mezhebine göre ise zekâta engel değildir ve birçok âlim bunu tercih etmiştir. Bu yüzden «Para ve ticaret» bölümünde seçim size bırakılmıştır.
Kaynak: IslamQA (120371) — Fetvayı aç (Arapça)
Arkadaşlar arasındaki aylık altın günü (dönüşümlü birikim) için zekât gerekir mi?
Parayı almış olan, nisaba ulaşıyorsa onu malına katar veya onunla yeni bir yıl başlatır. Henüz almamış olanın ödediği taksitler, katılımcılardaki alacağı hükmündedir; yıl dolunca tek başına veya diğer malıyla nisaba ulaşırsa zekâtını verir.
Kaynak: IslamQA (95880) — Fetvayı aç (Arapça)
Darda olan bir borçlunun borcunu silip zekâtıma sayabilir miyim?
Hayır. Zekât, elinizde bulunan maldan verilir; borç ise borçlunun üzerinde kalır. Darda olana mühlet vermek müstehaptır.
Kaynak: Şeyh İbn Bâz'ın sitesi — Fetvayı aç (Arapça)
Yıl dolduktan sonra zekâtı geciktirebilir miyim?
Malın elde olmaması veya fakir bulunamaması gibi meşru bir mazeret olmadan geciktirmek caiz değildir. Fayda görülürse yıl dolmadan önce vermek caizdir.
Kaynak: Şeyh İbn Bâz'ın sitesi — Fetvayı aç (Arapça)
Taktığım altın ziynette zekât var mı?
İhtilaf vardır: çoğunluğa göre kullanım için tutulan mubah ziynette zekât yoktur, Hanefîlere göre gerekir; Şeyh İbn Bâz da nisaba ulaşıp yıl geçince gerektiğini tercih etmiştir. Ayarlardan gönlünüzün yattığı görüşü seçin.
Kaynak: IslamQA (221758) — Fetvayı aç (Arapça)
Fıtır sadakası para olarak verilebilir mi?
Gereken, pirinç, hurma veya buğday gibi beldenin temel gıdasından bir sâ'dır. Şeyh İbn Bâz'a göre kıymetini para olarak vermek caiz değildir; çoğunluğun görüşü de budur.
Kaynak: Şeyh İbn Bâz'ın sitesi — Fetvayı aç (Arapça)
Kripto paraların zekâtını nasıl veririm?
Kripto paralar kâğıt para hükmündedir; zekâta tabidir ve nisabı gümüşle ölçülür. Yıl dolunca o günkü değerine bakın, nakit ve altınınıza ekleyin ve toplamın %2,5'ini verin.
Kaynak: IslamQA (563461) — Fetvayı aç (Arapça)
Kıdem tazminatı veya emeklilik fonunda almadan önce zekât var mı?
Hayır. Çalışma süresince mülkiyet tam olmadığından çalışana zekât gerekmez. Teslim alınca tam mülkü olur ve yeni elde edilmiş mal olarak zekâtını verir.
Kaynak: IslamQA (252545) — Fetvayı aç (Arapça)
Kiraya verdiğim daire veya dükkânda zekât var mı?
Kiraya verilen gayrimenkulün değerinde ve oturduğunuz evde zekât yoktur. Zekât, nisaba ulaşır ve üzerinden yıl geçerse kira gelirindedir; yıl dolmadan harcanan kirada zekât yoktur.
Kaynak: IslamQA (224692) — Fetvayı aç (Arapça)
Yatırım fonu paylarının zekâtını nasıl veririm?
Paylar yıl dolduğunda piyasa değeri (açıklanan son değerleme) üzerinden zekâta tabidir. Parayı fona yatırmak zekât yılını kesmez.
Kaynak: IslamQA (495778) — Fetvayı aç (Arapça)
Birkaç yıl zekât vermedim, nasıl hesaplarım?
Tövbe ederek her yılın zekâtını verin. Tutarları bilmiyorsanız elinizden geldiğince tahmin edin: her yıl elinizdekinin %2,5'i; bir yıl malınız arttıysa fazlasını verin, nisabın altına düştüyse o yılın zekâtı düşer. «Geçmiş yıllar» bölümü bunu sizin için hesaplar.
Kaynak: IslamQA (69940) — Fetvayı aç (Arapça)
Ziynetin zekâtını vermiyordum veya altın nisabıyla hesaplıyordum; geçmişi kaza etmeli miyim?
Kullanılan ziynet gibi ihtilaflı bir malın zekâtını bilmeden veya vacip görmeyenlere uyarak terk eden, geçmiş yılları kaza etmek zorunda değildir; öğrendiği andan itibaren verir. Altın nisabıyla hesaplayıp sonra gümüş nisabını tercih eden de böyledir.
Kaynak: IslamQA (69798) — Fetvayı aç (Arapça)
Dükkân sahibi zekâtını nasıl hesaplar?
Yıl dolunca satış mallarını alış fiyatıyla değil satış fiyatıyla değerler, eldeki nakdi ve tahsili umulan alacakları ekler ve toplamın %2,5'ini verir. Dükkânda kullanılan cihaz ve aletlerde zekât yoktur.
Kaynak: IslamQA (178904) — Fetvayı aç (Arapça)
Hesaplamalarınızı kaydetmek için giriş yapın
Giriş yapmak isteğe bağlıdır. Hesaplayıcıyı misafir olarak kullanabilirsiniz; rakamlarınız cihazınızda kalır. Giriş yaparsanız her hesaplamayı tarihiyle kaydedip her cihazdan tekrar açabilirsiniz.
Veya e-posta ile:
Yeni şifre belirleyin
Zekât kayıtlarım
Giriş yapan:
| Hesaplama | Tarih | Toplam | |
|---|---|---|---|
| Yükleniyor… | |||
Verileriniz güvenli bir veritabanında (Supabase) saklanır ve sizden başka kimse göremez.
Deliller ve kaynaklar
Hesaplayıcıdaki her hüküm Kur'an'dan, Sünnet'ten veya âlimlerin muteber bir görüşünden bir delile dayanır. İhtilaflı konularda gönlünüzün yattığı görüşü seçin ya da ülkenizdeki âlimlere danışın.
Anlamı: «Onların mallarından, kendilerini temizleyip arındıracağın bir sadaka al.»
Anlamı: «Sadakalar ancak fakirler, düşkünler… içindir.»
Anlamı: «Altın ve gümüşü biriktirenler…»
«Beş ukiyyeden az (gümüşte) sadaka yoktur; beş deveden azında sadaka yoktur; beş veskten az (üründe) sadaka yoktur.»
«Yirmi dinarın olur ve üzerinden bir yıl geçerse, onda yarım dinar vardır.»
20 miskal × 4,25 = 85 g saf altın; 200 dirhem × 2,975 = 595 g gümüş
21 ayarda nisap = 24 ÷ 21 × 85 = 97,14 g
Kâğıt para, tercih edilen görüşe göre gümüşle ölçülür
Çoğunluk: kullanılan mubah ziynette zekât yoktur; Hanefîler: gerekir
Şeyh İbn Bâz nisaba ulaşınca gerektiğini tercih etmiştir
«Resûlullah ﷺ satış için hazırladığımız şeylerden sadaka çıkarmamızı emrederdi.» Senedinde zayıflık vardır; diğer rivayetlerle birlikte çoğunluğun görüşüne dayanak olmuştur
Anlamı: «Kazandıklarınızın iyilerinden ve sizin için yerden çıkardıklarımızdan infak edin.»
Anlamı: «Hasat günü de hakkını verin.»
«Yağmur ve pınarların suladığında veya kendiliğinden sulananda onda bir; su çekilerek sulananda onda birin yarısı vardır.»
5 vesk; bir vesk 60 sâ' — toplam yaklaşık 653 kg
İki yolla eşit sulanırsa onda birin dörtte üçü (%7,5)
Hz. Ebû Bekir'in zekât farzları hakkında Hz. Enes'e yazdığı mektup
Deve, sığır ve koyunun ayrıntılı nisabı
«Rikâzda beşte bir vardır.»
«Resûlullah ﷺ fıtır sadakasını bir sâ' hurma veya bir sâ' arpa olarak farz kıldı… ve insanlar namaza çıkmadan önce verilmesini emretti.»
Bir sâ' ≈ beldenin temel gıdasından yaklaşık 3 kg
Nebevî sâ'ın tahmini ve mezheplerin görüşleri
Anlamı: «Bunun kefareti on fakiri doyurmak… ya da onları giydirmek, ya da bir köle azat etmektir. Bunları bulamayan üç gün oruç tutar.»
Anlamı: «Oruca ancak büyük güçlükle dayanabilenlere bir fidye gerekir: bir fakiri doyurmak.»
Her gün için beldenin temel gıdasından yarım sâ' (yaklaşık 1,5 kg)
Her fakire yarım sâ' (yaklaşık 1,5 kg) veya namaza yeterli giysi
%2,5 ÷ hicri yılın gün sayısı × mali yılın gün sayısı
Mallar satış fiyatıyla, nakit ve tahsili umulan alacaklarla; dükkân aletlerinde zekât yok
Zekâtı terk eden geçmiş yılların zekâtını vermeli ve tövbe etmelidir
Kâğıt para hükmünde, gümüş nisabıyla ölçülür
Mülkiyet tam olmadığından alınmadan önce zekât yoktur
Gayrimenkulün kendisinde zekât yok; zekât, yılı dolan kirada
Paylar, yıl dolunca piyasa değeriyle zekâta tabidir